و بلافاصله، ادامه داد:

- خودمونیما ، تخم گذاشتم. منظورم رو كه می فهمی؟

خاطر جمعش كردم كه می دانم او چه می گوید ولی گفتم:

-  بهرحال، این سرنوشتیه كه باید براش آماده باشی. اگه نه، كه تا دیر نشده باید دست زن و بچه هات را بگیری و برگردی ایرون.

عزت پك محكمی به سیگارش زد. و درحالیكه به سرفه افتاده بود، گفت.

- والله نمی دونم چه خاكی بسرم بریزم. فكر می كنم داستان همون دیوونه هس كه سنگی انداخته بود توی چاه و بعد، صد تا عاقل نمی تونستن درش بیارن. ولی نه، حرف برگشتنو نزن. بچه ها تازه اومدن.

مهین هم اومد و به جمع ما پیوست و همین كه نشست گفت:

- عزت، چرا این قده اخم كردی. داریوش خان رانندگی كردن، تو خسته ای؟ قبل از این كه عزت چیزی بگوید، گفتم:

-  مهین ترو خدا، منو خان صدا نكن. دورة خان خانی خیلی وقته كه سر اومده. وقتی منو خان صدا می كنی، آدم یاد دهات ایرون می افته و دلش تنگ می شه. از اون گذشته منم باید شمارا مهین خانم صدا كنم كه دست و پا گیره.

 لبخند زد.

عزت گفت:

- مهین، مسئله خستگی نیس. تو با مصطفی چه جوری حرف می زنی؟ اونكه فارسی بلد نیس. تو هم كه....

- این قدر این مسائل را بزرگ نكن. خودم یه جوری باش كنار می آیم بعضی وقتا هم محسن كمك می كنه. این كاملا طبیعیه كه بچه ها خیلی سریع با محیط تازه اوخت می شن. كه اتفاقا خوب هم هس.

- زن، اوخت می شن دیگه چیه، این كجاش خوبه. ما كه نمی تونیم این ورها بمونیم و زندگی كنیم. قرارمون هم این بود كه چند سالی تو و بچه ها بیاین این طرفا كه بچه ها درس بخونن و بعد برگردن سر مملكت خودشون. این جوری كه این بچه ها پیش می رن، كه نمی شه اینا رو برد ایرون. دو سه سال دیگه كه اون بزرگترها هم فارسی یادشون می ره ، اونوقت، خر بیار وباقلا بار كن..

قبل از آنكه مهین چیزی بگوید، من گفتم.

-  عزت جان، تو قبل از این كه بچه ها رو بفرستی این ور بایستی فكر این جاهاشو رو می كردی. من خیلی ها رو می شناسم كه مث تو زن و بچه هاشون فرستادن این ور بعد، توش موندن. چون بچه ها دیگه نمی خواد برگردن ایرون و از اون طرف پدر و مادر هم افسردگی روحی گرفتن و نمی تونن این ورا بمونن. تو اگه قبل از این كه مهین و بچه ها رو بفرستی با من تماس می گرفتی من همه این چیزا رو برات می نوشتم كه بدونی چیكار داری می كنی. حالا هم خیلی خودتو اذیت نكن.

در همین موقع، محسن و گلناز هم اومدن و به جمع ما پیوستند. تلویزیون داشت یك فیلم سینمائی نشان می داد  گلناز رو كرد به من و گفت:

- داریوش، تو این فیلمو دیدی؟

قبل از این كه من جواب بدم، عزت گفت.

- گلناز جان: بگو عمو داریوش .

 دخترك كه كمی گیج شده بود گفت.

-  آخه... ومن نگذاشتم جمله اش رو تموم بكنه، گفتم:

- گلناز جان، نه من این فیلمو ندیدم . راستش من خیلی وقت تلویزیون نگاه كردن ندارم.

 -  مگه  آكوپی شن[1] شما چیه؟

-  من توی یه دانشگاه درس می دم. از اون گذشته توی یه شهر كار می كنم و تویه شهر دیگه زندگی، واسه همین، كلی از وقتم صرف رفت و آمد می شه.

با قیافه ای كمی متعجب پرسید:

- خوب چرا در همان شهری كه كار می كنین، خونه نمی گیرین كه مجبور نشین این همه رفت وآمد بكنین.

- عزیزم، این داستانش خیلی طولانیه ولی به دلایل مختلف نمی شد كه این كار رو بكنم و الان هم پسر بزرگم، بهروز، داره دوره پیش دانشگاهی رو می خونه و نمی خوام درس و مشقش قاطی بشه.

 -  منظورتون از دوره پیش دانشگاهی، A له وله؟

- آره. واسه همین، بچه هام و نازی توی لندن زندگی می كنن و منم هفته ای سه چهارروز میرم شهر كانتربوری، شهری كه دانشگاه كنت اونجاست.

نیم ساعت بعد، گلناز ومحسن رفتند بخوابند و من ماندم و عزت و مهین.  و عزت كه به واقع، مث برج زهر مار بود.

-  بابا این قده سخت نگیر. تو الان فقط چند ساعته كه اومدی، یه كم صبر كن و حوصله داشته باش. سر فرصت ببین چكار باید بكنی. نه خون خودتو كثیف كن و نه حال بقیه رو بگیر.

عزت كه انتظار نداشت من این طوری با او حرف بزنم گفت:

- آخر داریوش جون، اصلا صحبت این حرفا نیس. تو نمی دونی تو ایرون چه جونی می كنم كه مهین و بچه ها بتونن این جا بمونن، ولی الان كه فكر می كنم می بینم مث این كه به دست خودم، زندگی مهین و خودم و بچه ها رو بهم زدم. این بیچاره كه این جا داره جون می كنه. با ندونستن زبون و آشنا نبودن به محیط و غربت.  منم كه اونجا معلوم نیس شب كجا می خوابم و شام و نهار چی می خورم. الان هم می بینم، كه فرض بچه هام درس بخونن و هرچی هم  كه دوس دارن، بشن. یا باید ولشون كنم اینجا و با مهین برگردیم ایرون و یا این كه این جا با اینا بمونیم و خودمون بپوسیم. تو این سن و سال كه آدم نمیتونه زبون دیگه ای یاد بگیره . یا با اخلاق و عادات دیگه ای آشنا بشه. از اینا گذشته، من كه آدمی نیستم،  بتونم این طرفا زندگی بكنم. خل و دیوونه می شم و ازدس می رم.

-  گفتم، بازم می گم،  قبل از این كه این كار رو بكنی باید فكر این چیزا رو می كردی نه الان. تو كه می دونستی من اینجا هستم. چطور شدكه اصلا بامن مشورت نكردی؟ دوتا كلمه می نوشتی و منم همة این چیزا رو واسه ات می نوشتم كه بدونی داری چیكار می كنی.

- تو الان خیلی وقته تو ایرون زندگی نمی كنی. نمی دونی كه تو اون خراب شده، آدم اصلا نمی تونه فكر بكنه. همش باید دنبال یه چیزی سگدو بزنه. آرامش، بی آرامش...

- اینو بش می گن، عذر بدتر از گناه. داداش خودت بهتر از من می دونی كه علت این نیس.  تو این سالهای اخیر، توی خونواده هائی كه دستشون به دهنشون می رسه، چند تا چیز مد شده و همه هم بی تعارف، می خوان رو دس همدیگه پا شن. یكی، معلم خصوصی گرفتنه و یكی هم، اینه كه ملت خودشونو می زنن به آب و آتش كه از ایرون بیان بیرون. انگار كه تو خارج حلوا تقسیم می كنن. یه وقتی یه عده ای اومدن بیرون، راست یا دروغ برای خودشون دلیل داشتن. جونشونو گذاشتن توی ساك و رفتن یه گوشه ای گم شدن. یواش یواش همون خدا بهتر می دونه كه چقده داستان راست و دروغ واسه دوست و رفیقاشون گفته شد. پس از یه مدتی،  دیگه هر كسی كه بهر دلیلی نمی خواس توی ایرون زندگی بكنه، اومد بیرون. حال هم چند سالیه كه، بی تعارف عزت جان،  فقط پول دارا از ایرون میان و میرن یه جائی و موندنی می شن. چون پول دارن ودر ضمن برای مهاجرت میان، معمولا هیچ كدوم از اون برنامه های رفاهی هم شامل حال اینا نمی شه. خلاصه برادر جون، گناه رو به گردن كس دیگری ننداز. نذاشتن فكر كنم دیگه چه صیغه ای؟

- ببین من و تو حالت دوتا آدم رو داریم كه در دو طرف یه رودخونه بزرگ وایستادیم تو برام از انور می گی و من برات از یه ور دیگه. نه تو می دونی من به واقع چی می گم و نه من می دونم كه تو از چی داری حرف می زنی. تا من نیام پیش تو یا تو نیائی پیش من، كه حرفهامون برای همدیگه معنی زیادی نداره. حال هم وضع ما این جوریه. تو كه من هر چی بگم نمی دونی ما تو ایرون چه مشكلات ودردسرهائی داریم و منم كه تا نیومده بودم، نمی دونستم این ور چه خبره. راس می گی، تو ایرون یه تب خارج اومده و خیلی ها هم گرفتن. ولی مسئله خیلی از این پیچیده تره. باید ببینی كه چرا این تب اومده ؟ اگر مردم در زندگی روزمره شون امنیت و آسایش داشتن، تو فكر می كنی خودشون را  این جوری دربدر و خانه بدوش می كردن. اگه مملكت قانون داش، كاراش حساب و كتاب داش، می دونستی چقده باید مالیات بدی و در ازاش دولت برات چكار می كنه، این همه آدم می رفتن جائی كه نه زبونشو بلدن و نه فرهنگشو می شناسن.

- حرفات درس. ولی من اصلا چیز دیگه ای می گم. من می گم همین هائی كه تو از اونها حرف می زنی، تو خارج چیزهائی رو تحمل می كنن كه یه صدمش رو تو ایرون تحمل نمی كنن. یعنی این قضیه، من فكر می كنم یه ریشه فرهنگی داره . یعنی ما همیشه فكر می كنیم كه از این حضرات عقب مانده تر و بدبخت تریم و به همین خاطر، هر كاری كه بامامی كنن، برای ما، پذیرفتنیه و جزءزندگی تو این خراب شده س. ولی تو ایرون، هم امنیت و آسایش نیس و هم ما، تحملمون كم شده. نتیجه، همین بدبختیه كه امروزه شاهدیم. شاید باور نكنی من ده دوازده سال پیش رفته بودم پاریس یكی از فامیلامو ببینم كه تازه از ایرون اومده بود ولی به اون ویزا نداده بودن بیاد انگلیس. تو فرودگاه، پس از این كه  هواپیمای ما نشست، صف كشیده بودیم كه بیائیم بیرون، یارو پشت بلند گو گفت كه مسافران پاسپورت هاشون بگیرن توی دستشون. خوب ما هم همین كارو كردیم. توی صف، من تنها ایرونی بودم. دو تا مامور پلیس از اول صف راه افتادن به چك كردن پاسپورتها،  و همین كه رسیدن به من، از من خواستن با اونا برم . رفتم. منو بردن تو یه اطاق و تفتیش بدنی كردن. مامور فرودگاه از من خواست كه غیر از شورت، همه لباسامو در بیارم كه چاره ای نداشتم، باید این كار را می كردم.  هر چی هم داد و بیداد كردم كسی گوش نداد .مامور فرودگاه یه چیزائی به فرانسه می گفت كه من نمی فهمیدم و منم هرچه به انگلیسی می گفتم اون نمی فهمید. نیم ساعتی صرف این بازرسی شد.  همة كاغذهای كیف دستی ام رو ریختن بیرون. یه ساك دستی دیگه داشتم همه چیزارو از توش در آوردن و مث این كه عقب یه چیزی می گشتن.  باور كن داشتم از حرص و غضب سكته می كردم.  از بد شانسی، یه فامیلم هم یه مشت دو زاری از ایرون آورده بود كه ببرم برای پسرش، چون هم اندازه 5 فرانكی فرانسه بود و  می شد اونا رو انداخت تو ماشین بلیط و از این چیزها. ترسم این بود كه اگه اون دو زاری ها رو پیدا بكنن، جواب چی بدم. یا ندیدن و یا براشون مهم نبود. خلاصه پس از نیم ساعت، به من اجازه دادن لباس بپوشم بعد همان مامور با انگلیسی خیلی سلیس و روانی از من عذر خواهی كرد و گفت: ما هیچی بر علیه شما به عنوان یه فرد نداریم و ورود شما رو به فرانسه خیرمقدم  می گیم ولی به ما دستوردادن كه ایرونی ها باید تفتیش بدنی بشن. و ما هم غیر از اجرای دستور چاره ای نداریم. توی خیلی از فرودگاه ها با ایرونی ها این طوری رفتار می كنن. ولی، نه فقط بنده قبول كردم كه با من این طوری رفتار بكنن بلكه، بقیه ایرونی ها یه همین نحو. باور كن قصدم این نیس از كسی یا چیزی تعریف تا تمجید بكنم. این چیزا از من گذشته، ولی بزار از اون طرف یه داستان دیگه ای برات تعریف كنم.  پارسال تابستون تو تهرون رفته بودم ادارة گذرنامه برای تعویض گذرنامه. باورت نمی شه كه چه صحرای محشری بود. هیچ كس نه صفو رعایت می كرد نه نوبتو. هر كسی می خواست كارشو زودتر تمام بكنه. برای خیلی ها، اصلامهم نبود كه چه مداركی لازمه، انگار كه هیچی حساب و كتاب نداره.  با این همه تازه دوقورت و نیم هم طلبكاربودن وبا مامور پشت گیشه دست به یقه می شدن . جلوی پای خودمن، یه جوونی بود كه می گفت توآلمان دانشجویه و می خواست پاسپورت دانشجوئی بگیره ، یعنی می خواست  اون حق بوق 8-7 هزار تومانی رو نده. ولی نه از دانشگاهش كاغذ داش نه ازوزارت علوم. مامور پشت گیشه بش گفت اقا شما برو اون گوشه یه نامه بنویس ووضع خودتو شرح بده ، همونو قبول می كنم. جوانك انگار خودشو می خواس براش لوس بكنه، با فارسی الكنی گفت: من دوازده سال آلمان بود، فارسی بلد نیست. مامور پشت گیشه بدون این كه سرش رو بلند بكنه، مداركشو بهش پس داد و گفت برو هروقت مداركت كامل بود، در خدمت شما هستم. نیم ساعت این جوان و دوسه تائی كه با اون بودن با مامور پشت گیشه جروبحث می كردن. كار همه مارو عقب انداختن هم خودشون رو خسته كردن و هم اون مامور بیچاره رو. با یه سوم وقتی كه صرف جر وبحث كردن، می تونستن برن یه گوشه ای و اون نامه رو بنویسن ولی این كار رو نكردن و حاضر نشدن بشینن و این دو كلمه نامه رو بنویسن. این جور مسائل به قول معروف، چرا؟ داره ولی ما به اون كاری نداریم. این جا، مسئول كیه؟ اون مامور بیچاره كه خواسته كار اون آقا رو راه بندازه و یا اون آقا و دوست ورفیقاش كه انگار به این كره خاكی افتخار دادن و پاشون گذاشتن روش.  بعد نوبت من كه شد، مامور همینكه چشمش افتاد به این كه توی پاسپورت من نوشته بودن  بارآخر نزدیك بیست سال پیش از ایرون اومده بودم بیرون، بدون اینكه سرش رو بلند بكنه، گفت، آقا، تو فارسی بلد هستی یا نه؟ چون اگر فارسی بلد نیستی من كارتو انجام نمی دم. خاطر جمعش كردم كه دوسه كلمه ای بلدم و همة مداركم هم كامل بود. اونها رو از من گرف و فرداش هم رفتم پاسپورتمو گرفتم. توی این آبادشده، وقتی میری یه چیزی بگیری، اگر همه مداركت تمام و كمال تكمیل نباشه كه راهت نمیدن اون تو، ایرونی و غیر ایرونی هم نداره، همه این اصل رو پذیرفتن. حالا چرا در ایرون نمی پذیرن، نمی دونم. من فكر می كنم، همون نكته فرهنگی ایه كه پیشتر گفتم.

- حرفاتو رد نمی كنم. ولی تا دولت دُرُس نشه، هیچی دُرُس نمی شه.

-  این دیگه از اون حرفاس. دولتی ها می گن، تا این مردم دُرُس نشن، هیچی دُرُس نمی شه. یعنی، همه مون با هم می رسیم به چهار راه چكنم و یا به میدون، كی بود، كی بود، من نبودم... این جوری كه نمیشه! ببین همون روزی كه رفته بودم پاسپورت بگیرم یه دوستم با من اومده بود. دم در زده بودن، كه كسی نمی تونه با تلفون همراه وارد بشه. خوب، راست یا غلط، این قانون اون اداره است. مامور دم در جلوی دوستم رو گرفت كه با تلفن نرو تو. دوستم رفت اون ور تر، تلفون همراه رو گذاشت تو جیب شلوارش و برگشت كه با من بیاد تو، باز مامور دم در به قلمبه ای كه از جیبش زده بود بیرون نگاه كرد و گفت، آقا، گفتم با تلفن نمی شه بری تو. داشتن با هم دیگه دست به یقه می شدن . هر چه هم من به دوستم می گفتم، داداش من خودم می رم تو، تو همین جا وایسا، من الان بر می گردم و یا برو و این تلفون لعنتی رو بزار تو ماشینت وبر گرد. مگه این كار رو كرد. كلی اعصاب خودشو خراب كرد. اعصاب اون بابا رو خراب كرد، منو معطل كرد. واسه چی, واسه این كه نمی خواس قانون رو رعایت بكنه. حالا همین دوستم یه سال پیشتر كه اومده بود لندن، همین كه وارد شد یك تلفن همراه خرید.  هر جا كه می گفتن با تلفون همراه نرین تو، و یا تلفونتونو خاموش كنین، بدون جروبحث این كار رو می كرد. ولی تو ایرون، اختیار دارین، مث این كه به قبای مردونگی اش بر می خورد اگه این كاررو بكنه...خودت بهتر ازمن می دونی كه تا دلت بخواد از این نمونه ها هس. كار از یه جائی باید شروع بشه، اگه من وتو شروع نكنیم و هركی نگاه بكنه به دست یكی دیگه، هیچی دُرُس نمی شه، اونچه واسه ما باقی می مونه اینه كه دائم به خودمون و هركی كه میاد دم دستمون غر بزنیم. خوب، بزنیم، من حرفی ندارم ولی بدبختی هامون كه رفع نمی شه.

انگار از بحث با من خسته شده بود، عزت رو كرد به مهین و گفت:

- خدا عذاب اون فامیل تو رو زیاد كنه!

مهین هم كه یكه خورده بود، گفت:

-  داریوش خان، ترو خدا ببین داره همة كاسه و كوزه ها را سر شوهر خواهرم، سعید میشكونه. اون و خواهرم شهین چند سال پیش مهاجرت كردن و رفتن كانادا و الان هم پاسپورت كانادائی دارن ولی تو ایرون زندگی می كنن. سعید بهركی كه می رسید  اونو تشویق می كرد كه برن كانادا  امیگره[2] بشن. می گفت كه نه فقط به شما ماهانه حقوق می دن بلكه، پزشگی و تحصیل هم مجانیه. عزت هم سعی كرد بره كانادا، جور نشد، گفت میریم انگلیس از اونجا میریم كانادا. حالا مث این كه یادش رفته كه اون اصرار داش من و بچه ها بیام بیرون.

عزت هم درتمام مدت تو خودش بود و تو عالم خودش. با كمی مكث گفت:

- مهین جان، همه حرفات درس، ولی تو این 17 ماهی كه تو اومدی، نمی دونی هم سعید و هم شهین از كانادا چه می گن. پدراول و آخرشون در اومده بود ولی دروغ می گفتن و من نمی دونم چرا؟ اگر از همون اول، هرچی كه به سرشون اومده بود رو می گفتن كه یه آدم احمقی مث من، از حول حلیم توی دیگ نمی افتاد. حالا هم پاسپورت كانادائی رو نگه داشتن واسه این كه برای بقیه ژست و قیافه بگیرن. بزارن تو كوزه و آبشو بخورن.  خود سعید می گف، یه دفعه مریض شده بود، 7 ماه تو نوبت موند تارفت بیمارستان. 

مهین گفت:

- ولی اگه تو ایرون مریض بشی و پول نداشته باشی كه می میری.

عزت پاسخ داد:

-  آره، ولی می دونی تو كانادا چند درصد از حقوقت رو مالیات ور می دارن. تو ایرون، مالیات نمی دی، عوضش می ری خدمات درمانی، آموزشی و خیلی چیزای دیگه رو می خری. ایرون برای هر كی بد باشه، برای پولدارا كه بد نیس.. 

دیروقت شده بود، خسته هم بودم. به صاحب خانه گفتم كه اگر چه از مصاحبتشان لذت می برم ولی، چون صبح باید به لندن برگردم، ترجیح می دهم كه چند ساعتی بخوابم.

شب تو اطاق محسن خوابیدم. اون طفلك خودش تو كیسه خواب خوابید وتخت خوابش را گذاش برای من. خوب خوابیدم و صیح هم پس از صرف صبحانه، سوار اتوموبیل شده راه افتادم بطرف لندن با قول و قرار كه باز هم همدیگر را ببینیم.

بقیه دارد....

نوشته شده توسط گودرز قصه گو در پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1387 |